Küresünni Kelimesinin Tarihi Gelişimi

Küresünniler, Türkiye’de Van ilinde; İran'da ise en çok  Urumiye ilinde yaşayan Türk boyudur. Oğuzların 24 boyundan biri olan Çepni boyuna mensup halktır.

Küresünnilerin nerden geldikleri konusunda çok farklı görüşler ileri sürülmektedir. 

Güney Azerbaycan ve Kürt Sorununda ki Küresünniler
Kürt aşiretlerinin yaşadığı diğer bir bölge Hoy vilâyetidir. Bu bölgede Küresünnü ve Memkanlu aşiretleri Türkiye sınırlarında yaşıyorlar... Hoy Urmu arasında bulunan Salmas bölgesinde de Kürt aşiretleri yaşamaktadır. Çehrık, Küresünnü, Delzey, Kuhsar; Ketban köylerinde Yaklaşık 35 bin nüfusa sahiptirler...

...Birinci dünya savaşı artı Ermeni, Asuri ve Kürt isyanlarının zararları Azerbaycan için daha ağır ve korkunç sonuçlar doğurdu. Örneğin Urmu ovalarındaki 300 köyden tamamına yakını tahrip edildi. Urmu’nun nüfusu 25 bin den 5000’e düştü. Kürt aşiretleri Katliam ve yağma peşindeydi. Bu aşiretler Şakakan aşiretinden olan ve Hoy’la salmas şehirleri arasındaki köyleri ele geçiren Simko tarafından yönetilirdi. 20 yıl (1905-1926) boyunca Azerbaycan’ın batı bölgelerinde terör estiren Simko ve Kürt aşiretleri bölgenin nüfus dengesini ve yerleşim alanlarının değişmesine sebep oldu.

                                    Şekeryazılı Zahit Sultanin idamı
İran Azerbaycanindaki meşrute devrimlerinde tabii ki  Tebrizinde buyuk bir rolu olmuştur. Bu devrimleri Tebrizde Azerbaycan milli kahramanları Settar Han ve Bakir Han liderlik ediyorlardı.
Bu Meşrutiyyet Devriminde savaş aparan insanlara Mucahit adı verilmiştı. Bu mucahitlerden Küresünli köylerinde ve örnek olarak da şekeryazıda çok bulunuyordı ki onlardan biride Zahit Sultan Şekeryazının Muhtari(Kedhudası)idi.

Küresünni Mintikasında 1917-1922 de Cereyan Eden Olaylar
Bu yazılarda detaylı bir şekilde o zamanki ermeni zülümleri ve sonrası Osmanli devletinin Küresünnilerin yardımiyla nasıl müslüman halkını Ermenilerden kurtarması ve sonrada Osmanlı çiktiktan sonra İsmail Simitgonun yaptıkları anlatilmiştir.

...Küresüniler asil Türklerdendirler ve her zaman Türkün yaninda olmuşlar. İran Türkleri içinde Küresünniler azeri milliyetçilerinde belirtdiği gibi sünni olduklarindan dolayi fars içinde en az asimile olan türklerdendirler halbuki diger şii azeriler farslarla ayni mezhep taşitiklari için ve belirtdiğimiz gibi o zamanlarda mezhep çok güclü bir rol oynadiğindan dolayı farsla karişmiş ve bizden daha çok asimile olmuşlar.